Co to jest konto OKI i od kiedy działa?
OKI, czyli osobiste konto inwestycyjne, to osobny rachunek (np. bankowy albo maklerski) lub rejestr w funduszu, na którym zamiast podatku Belki od zysków płacisz podatek od wartości aktywów ponad kwotę zwolnienia. Ustawa z 3 lipca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1098) ukazała się 18 sierpnia 2026 r. i wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r. Kalkulator OKI powyżej porównuje oba podatki przy Twoich wpłatach.
Założenie OKI jest dobrowolne. Ustawa nie limituje wpłat i nie stawia warunku wieku przy wypłacie.
Czy na OKI nie ma podatku Belki?
Tak, na OKI nie ma podatku Belki. Zyski ze sprzedaży, dywidendy, odsetki i kupony z aktywów OKI są wolne od 19% podatku, bo ustawy o PIT nie stosuje się do tych przychodów (art. 32 pkt 1 ustawy o OKI). Dotyczy to wszystkich aktywów na koncie, także zagranicznych i tych ponad kwotę zwolnienia.
Poza OKI na zwykłym rachunku czy lokacie nadal płacisz 19% od zysku. Ten podatek policzysz w kalkulatorze podatku Belki.
Jaki podatek płacisz na OKI?
Na OKI płacisz podatek od wartości aktywów: procent od średniej rocznej wartości konta ponad kwotę zwolnienia. Stawka wynosi 0,85% w 2027 r., a od 2028 r. 19% stopy referencyjnej NBP z 31 października roku poprzedniego.
- Podstawą jest średnia z całego roku. Instytucja sumuje wyceny konta na koniec każdego dnia i dzieli przez liczbę dni posiadania konta. Liczą się też pieniądze wpłacone i wypłacone tego samego dnia.
- Stawka od 2028 r. ma minimum 0,1% i jest zaokrąglana w dół do dwóch miejsc po przecinku.
- Podatek należy się także w roku ze stratą, jeśli średnia wartość przekracza zwolnienie. Strata na OKI nie jest stratą podatkową w PIT, więc nie odliczysz jej od zysków na zwykłym rachunku.
- Rozliczasz się sam przez e-Urząd Skarbowy, pierwszy raz wiosną 2028 r.
Zwolnienie 25 tys. i 100 tys. zł: które aktywa się liczą?
Do 25 000 zł średniej wartości zwolnione są aktywa oszczędnościowe (m.in. rachunek w złotych i detaliczne obligacje skarbowe), a do 100 000 zł inwestycyjne (m.in. akcje i obligacje w złotych oraz fundusze z warunkiem 70%, czyli z co najmniej 70% aktywów kwalifikowanych: papierów i gotówki w złotych). Łącznie to najwyżej 100 000 zł, nie 125 000 zł.
| Grupa | Zwolnienie | Co obejmuje (art. 26 ust. 1 ustawy o OKI) |
|---|---|---|
| Oszczędnościowa | do 25 000 zł | środki na rachunku bankowym w złotych, także lokaty (bez strukturyzowanych); detaliczne obligacje skarbowe i gotówka w złotych przy ich rachunku; bony skarbowe w złotych; fundusze z najniższym wskaźnikiem ryzyka (SRI 1 na skali 1–7) i warunkiem 70% |
| Inwestycyjna | do 100 000 zł | akcje spółek z kapitałem zakładowym w złotych; obligacje i listy zastawne w złotych (bez strukturyzowanych); fundusze (także zagraniczne i ETF), fundusze w polisach (UFK) i dobrowolne fundusze emerytalne (DFE) z warunkiem 70%; gotówka w złotych na rachunku maklerskim |
| Bez zwolnienia | 0 zł | pozostałe aktywa OKI, np. akcje spółek z kapitałem w walucie obcej, obligacje i gotówka w walutach obcych, fundusze bez warunku 70% |
Gdy suma obu grup przekracza 100 000 zł, ustawa najpierw zwalnia aktywa oszczędnościowe do 25 000 zł, a resztę limitu przydziela inwestycyjnym (art. 26 ust. 2). Przy średniej rocznej wartości 25 000 zł aktywów oszczędnościowych i 90 000 zł kwalifikowanych akcji zwolnienie obejmuje odpowiednio 25 000 zł i 75 000 zł, a podatek dotyczy 15 000 zł. Od 2030 r. kwoty zwolnienia co roku rosną o inflację.
Fundusze i ETF na OKI: co oznacza warunek 70%?
Fundusz lub ETF korzysta ze zwolnienia tylko wtedy, gdy jego statut (dokument z zasadami inwestowania funduszu) albo polityka inwestycyjna przewiduje co najmniej 70% aktywów kwalifikowanych. Liczy się ten zapis, nie bieżący skład portfela.
Aktywa kwalifikowane (art. 26 ust. 4 ustawy o OKI) to akcje spółek z kapitałem zakładowym w złotych oraz obligacje (bez strukturyzowanych) i listy zastawne w złotych, notowane na rynku regulowanym (np. rynek główny GPW) lub w alternatywnym systemie obrotu (ASO, np. NewConnect), a także bony skarbowe i gotówka w złotych. Decyduje waluta.
Na co patrzeć przy funduszu na OKI:
- Statut albo opis polityki inwestycyjnej (przy funduszu zagranicznym i ETF): zapis o 70% aktywów kwalifikowanych w rozumieniu ustawy o OKI.
- Dokument kluczowych informacji (KID), jeśli fundusz ma trafić do zwolnienia 25 000 zł: wskaźnik ryzyka SRI równy 1.
- Aktualność dokumentów: statut i polityka mogą się zmienić.
Notowanie na GPW i wycena w złotych nie wystarczą: ETF na indeks zagraniczny kupiony za złote bez takiego zapisu nie spełni warunku.
Akcje i ETF zagraniczne na OKI
Na OKI możesz trzymać aktywa w walutach państw UE, EOG i OECD (art. 14), np. w euro czy dolarach, a zyski z nich są wolne od podatku Belki. O zwolnieniu decyduje kwalifikacja aktywów. Akcje spółek z kapitałem zakładowym w walucie obcej i gotówka w euro nie korzystają ze zwolnienia — podatek obejmuje całą ich średnią wartość. Zagraniczny fundusz lub ETF może korzystać ze zwolnienia, jeśli spełnia ustawowy warunek 70% aktywów kwalifikowanych opisany wyżej.
Podatek pobrany za granicą (tzw. podatek u źródła) zostaje, bo OKI zwalnia tylko z polskiego podatku dochodowego. W kalkulatorze udział aktywów bez zwolnienia ustawiasz jako „Zagraniczne i pozostałe”.
Czego nie można trzymać na OKI?
Na OKI nie kupisz kryptowalut, bo zamknięta lista aktywów OKI (art. 2 ust. 1 pkt 1) ich nie obejmuje. Poza rachunkami, jednostkami funduszy i detalicznymi obligacjami skarbowymi lista obejmuje tylko instrumenty notowane na rynku regulowanym lub w ASO (albo w ofercie publicznej przed notowaniem), więc odpadają np. kontrakty na różnicę cen (CFD) zawierane poza giełdą. Wykluczone są też aktywa w walutach spoza UE, EOG i OECD.
Czy OKI się opłaca w porównaniu ze zwykłym rachunkiem?
W jednym roku OKI wypada lepiej niż zwykły rachunek, jeśli podatek Belki od zrealizowanego zysku przekracza podatek od aktywów OKI. Nie ma jednej stopy zwrotu, od której OKI zawsze wygrywa: wynik zależy od średniej wartości aktywów, przysługującego zwolnienia i zysku podlegającego podatkowi Belki. Przy wielu latach liczy się także moment zapłaty podatku: na OKI obciąża on kapitał co roku, a na zwykłym rachunku od sprzedaży na końcu.
Przykład. To nie jest prognoza. Wpłacasz 150 000 zł na początku 2027 r., bez kolejnych wpłat i wypłat w trakcie roku. Zakładamy 7% rocznej stopy zwrotu z równą miesięczną kapitalizacją, bez opłat. Przed podatkiem portfel rośnie do 160 500 zł. Porównujemy zwykły rachunek ze sprzedażą na koniec roku oraz OKI w całości w aktywach kwalifikowanych albo w całości bez zwolnienia.
Średnia wartość OKI w tym przykładzie wynosi około 155 191 zł. Uwzględnia wzrost portfela przez rok. To przybliżenie obliczone tak samo jak w kalkulatorze; ustawa wymaga wycen dziennych. Sam wynik na koniec roku nie wystarcza do ustalenia średniej — znaczenie ma również przebieg zmian wartości w trakcie roku.
| Zwykły rachunek | OKI, aktywa kwalifikowane | OKI, aktywa bez zwolnienia | |
|---|---|---|---|
| Wpłata na początku roku | 150 000 zł | 150 000 zł | 150 000 zł |
| Wartość na koniec roku przed podatkiem | 160 500 zł | 160 500 zł | 160 500 zł |
| Zysk przed podatkiem | 10 500 zł | 10 500 zł | 10 500 zł |
| Średnia wartość aktywów do podatku OKI | — | ok. 155 191 zł | ok. 155 191 zł |
| Podatek | 19% × 10 500 zł = 1 995 zł | 0,85% × (155 191 zł − 100 000 zł) ≈ 469 zł | 0,85% × 155 191 zł ≈ 1 319 zł |
| Zysk po podatku | 8 505 zł | 10 031 zł | 9 181 zł |
| Różnica wobec zwykłego rachunku | — | +1 526 zł | +676 zł |
Kwoty zaokrąglamy do pełnych złotych. W roku ze stratą podatek od aktywów OKI także może wystąpić, jeśli średnia wartość aktywów objętych podatkiem przekracza właściwe zwolnienie. Jego wysokość zależy od tej średniej.
Jak działa kalkulator OKI i jak czytać wynik?
Kalkulator OKI co roku odejmuje od portfela podatek od wartości aktywów i pokazuje, ile zostaje na koncie. Pod wynikiem są cztery kafelki: suma wpłat, zysk po podatku, podatek od aktywów łącznie i różnica końcowej wypłaty względem rachunku z podatkiem Belki.
Dwoma podpisanymi suwakami ustawiasz udział inwestycji kwalifikowanych i aktywów oszczędnościowych. Zagraniczne i pozostałe stanowią resztę portfela. Gdy zwiększysz jeden udział ponad dostępną część, drugi automatycznie maleje. Udziały zawsze dają razem 100%, a przy każdej grupie widać, jaka część wpłaty na start i wpłat miesięcznych do niej trafia. Zwolnienie kalkulator przydziela tak jak ustawa: najpierw oszczędnościowym do 25 000 zł, potem inwestycyjnym do łącznych 100 000 zł.
Czwarty kafelek, „Różnica względem rachunku z Belką”, pokazuje, o ile więcej lub mniej wypłacisz z OKI niż ze zwykłego rachunku po podatku Belki. Plus oznacza wyższą wypłatę z OKI, minus — niższą. Oba warianty mają te same wpłaty, okres i stopę zwrotu. Pod „i” znajdziesz kwoty obu wypłat i wyjaśnienie wpływu podatków na dalszy wzrost kapitału.
Wykres pokazuje wartość OKI po corocznym podatku od aktywów oraz sumę wpłat. Suwakiem roku sprawdzisz obie kwoty w wybranym momencie. Odjęcie podatku OKI na koniec roku jest uproszczeniem modelu.
Zysk dolicza co miesiąc według wybranej rocznej stopy zwrotu. Zakłada stałe proporcje grup przez cały okres (zmiana proporcji na OKI nie rodzi podatku Belki), jedną stopę zwrotu dla całego portfela, brak innych OKI i start 1 stycznia 2027 r. Podatek liczy od średniej z 12 wartości miesięcznych (ustawa używa wycen dziennych), przy stawce 0,85% w 2027 r. i 0,71% później.
Porównanie zakłada sprzedaż na zwykłym rachunku dopiero na końcu. Jeśli w trakcie inwestycji realizujesz na zwykłym rachunku zysk podlegający opodatkowaniu, Belka może być należna wcześniej, a wynik porównania może być korzystniejszy dla OKI. Kalkulator nie uwzględnia opłat, inflacji, podatku u źródła ani zmiennych stóp zwrotu. Wynik to symulacja, nie prognoza.
Materiał edukacyjny. Nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
OKI czy IKE i IKZE?
OKI, IKE i IKZE możesz mieć jednocześnie, bo ustawa o OKI tego nie ogranicza. OKI nie jest kontem emerytalnym: wypłata nie zależy od wieku. Przy IKE i IKZE od wieku zależy podatek.
| OKI | IKE | IKZE | |
|---|---|---|---|
| Limit | brak limitu wpłat; zwolnienie do 100 000 zł średniej wartości | wpłaty do 28 260 zł rocznie (2026) | wpłaty do 11 304 zł, przy działalności 16 956 zł rocznie (2026) |
| Podatek | od wartości aktywów ponad zwolnienie, co roku | 0% przy wypłacie po 60. roku życia (lub 55. z uprawnieniami emerytalnymi) i wpłatach w co najmniej 5 latach albo ponad połowie wpłat sprzed co najmniej 5 lat | ulga PIT od wpłat; 10% ryczałtu od całej wypłaty po 65. roku życia i wpłatach w co najmniej 5 latach |
| Wcześniejsza wypłata | bez warunków i bez podatku dochodowego | 19% od zysku | cała kwota opodatkowana według skali |
Limitów IKE i IKZE na 2027 r. jeszcze nie ogłoszono, minister zrobi to do końca 2026 r. Ustawa o OKI nie przewiduje przenoszenia środków z IKE ani IKZE na OKI. Wynik dla tych kont policzysz w kalkulatorze IKE i kalkulatorze IKZE.
Jak i gdzie założyć konto OKI?
OKI założysz od 1 stycznia 2027 r. w instytucji, która będzie je prowadzić: w banku, domu maklerskim, funduszu inwestycyjnym, zakładzie ubezpieczeń albo dobrowolnym funduszu emerytalnym. Ustawa określa trzy elementy umowy:
- Forma: elektroniczna, dokumentowa albo pisemna.
- Oświadczenie podatkowe: potwierdzasz, że znasz zasady podatku od aktywów.
- Umowa parasolowa: bank albo dom maklerski może prowadzić w ramach jednej umowy np. rachunek bankowy, rachunek maklerski i fundusze ze swojej oferty.
Koszty, termin wypłaty i okres wypowiedzenia (najwyżej 30 dni) określa umowa.
Najczęściej zadawane pytania
Czy konto OKI będzie płatne?
To zależy od instytucji, bo ustawa nie gwarantuje darmowego konta. Wymaga, by koszty określała umowa, a za wpłatę, wypłatę, transfer, prowadzenie konta czy brak aktywności instytucja może pobierać tylko opłaty wynikające z umowy, regulaminu albo statutu (art. 18). Same inwestycje mają swoje koszty, np. prowizje maklerskie czy opłatę za zarządzanie funduszem.
Ile kont OKI można mieć?
Możesz mieć więcej niż jedno OKI, także w różnych instytucjach, a ustawa nie wskazuje górnej granicy. Instytucje raportują średnią wartość każdego konta osobno, a Ty w zeznaniu łączysz wartości ze wszystkich kont z zachowaniem podziału na grupy aktywów. Łączne zwolnienie wynosi najwyżej 100 000 zł, w tym najwyżej 25 000 zł aktywów oszczędnościowych. Zwolnienie stosujesz najpierw do części oszczędnościowej, a pozostałą część do inwestycji kwalifikowanych. Limity nie sumują się do 125 000 zł.
Czy można założyć OKI dla dziecka?
Nie. Umowę o prowadzenie OKI zawiera wyłącznie osoba, która skończyła 18 lat, a na jednym OKI gromadzi aktywa tylko jeden inwestujący. Rodzic nie założy więc OKI na dziecko ani wspólnego konta z małżonkiem. Każda osoba w rodzinie po 18. urodzinach może mieć własne OKI z własnym limitem zwolnienia.
Czy pieniądze z OKI można wypłacić w każdej chwili?
Tak. Ustawa nie uzależnia wypłaty od wieku ani stażu, a wypłata nie rodzi podatku dochodowego. Wypłacasz środki pieniężne, więc akcje czy jednostki funduszy najpierw sprzedajesz na koncie. Notowane papiery wartościowe możesz też przenieść na OKI w innej instytucji; taki transfer trwa najwyżej 14 dni.
Co z dywidendami i odsetkami na OKI?
Są wolne od polskiego podatku dochodowego, tak jak zyski ze sprzedaży. Co dzieje się z dywidendami, odsetkami i kuponami, określa umowa o prowadzenie OKI; jeśli zostają na koncie, zwiększają jego wartość. Podatek pobrany u źródła za granicą, np. od dywidend spółek z USA, zostaje.
Czy na OKI można trzymać obligacje skarbowe?
Tak. Detaliczne obligacje skarbowe i bony skarbowe w złotych należą do grupy oszczędnościowej ze zwolnieniem do 25 000 zł. Obligacje w złotych notowane na rynku regulowanym lub w ASO trafiają do grupy inwestycyjnej ze zwolnieniem do 100 000 zł, w ramach wspólnego limitu.
Jakie oprocentowanie ma konto OKI?
Ustawa nie ustala oprocentowania OKI. Wynik zależy od aktywów, które trzymasz na koncie: od oprocentowania rachunku lub lokaty w banku, obligacji, zmian cen akcji albo wyników funduszu. Od tego wyniku odejmujesz podatek od wartości aktywów, jeśli średnia wartość konta przekroczy zwolnienie.
Jaka będzie stawka podatku OKI w 2028 roku?
Nie jest jeszcze znana, bo zależy od stopy referencyjnej NBP z 31 października 2027 r.; Minister Finansów ogłosi ją do 30 listopada 2027 r. Przy stopie 3,75% wyniosłaby 0,71% i taką stawkę kalkulator przyjmuje od 2028 r. do końca symulacji.
Czy OKI opłaca się przy małych kwotach?
Jeśli cały portfel mieści się w odpowiednich zwolnieniach, nie płacisz polskiego podatku Belki ani podatku od aktywów. Dla samych kwalifikowanych inwestycji granicą jest 100 000 zł średniej wartości, a dla samych aktywów oszczędnościowych 25 000 zł. Przy portfelu mieszanym oba zwolnienia stosujesz wspólnie: najwyżej 100 000 zł łącznie, w tym do 25 000 zł oszczędnościowych, z uwzględnieniem wszystkich Twoich OKI. Przy aktywach bez zwolnienia podatek od aktywów płacisz od pierwszej złotówki, więc porównanie zależy od stopy zwrotu.
Kto rozlicza podatek od aktywów na OKI?
Rozliczasz go sam. Instytucja prowadząca OKI do końca lutego przesyła do urzędu skarbowego średnią wartość aktywów każdego Twojego konta; te dane zobaczysz w e-Urzędzie Skarbowym. Tylko tam składasz zeznanie, od 15 marca do 31 maja, i do 31 maja płacisz podatek. Przy wartości w granicach zwolnienia podatek wynosi 0 zł.
Czy pieniądze na OKI chroni BFG?
Tak, w części bankowej. Przy upadłości banku środki gwarantowane z OKI prowadzonego jako rachunek bankowy wypłaca Bankowy Fundusz Gwarancyjny, na zasadach i do limitu z ustawy o BFG (art. 17 ust. 5 ustawy o OKI). Gdy instytucja jest likwidowana albo traci zezwolenie, dostajesz powiadomienie i masz 45 dni na wypłatę lub przeniesienie aktywów na OKI w innej instytucji.
Co dzieje się z OKI po śmierci właściciela?
Aktywa z OKI otrzymują osoby uprawnione, które wskazałeś, jeśli przepisy dla danego rachunku na to pozwalają, albo spadkobiercy. Notowane papiery wartościowe mogą trafić wypłatą transferową na OKI osoby uprawnionej albo na jej zwykły rachunek papierów wartościowych, bez sprzedaży. Osoby uprawnione wskazujesz w instytucji prowadzącej OKI.
Źródła
- Ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. o osobistych kontach inwestycyjnych (Dz.U. 2026 poz. 1098): art. 2, 3, 4, 5, 9, 12, 14, 15, 17, 18, 23–29, 32, 43, 44, 46.
- Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 2 ust. 1 pkt 10 w brzmieniu nadanym art. 32 pkt 1 ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych.
- Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego (Dz.U. 2026 poz. 91): art. 34 i 34a.
Masz wynik. Co dalej?
Kalkulator pokazuje mechanizm przy Twoich założeniach. Nie zna Twoich pozostałych oszczędności, planów ani podejścia do ryzyka. Te elementy warto zestawić, zanim podejmiesz decyzję.
Punktem wyjścia może być jedno pytanie: które z Twoich funduszy i akcji zmieszczą się w zwolnieniu do 100 tys. zł, a które nie?
Porozmawiaj z EVO